Wielu wędkarzy z niecierpliwością wyczekuje każdego sezonu, planując rejsy na Bałtyk w poszukiwaniu dorsza. Pytanie "kiedy można łowić dorsza na Bałtyku w 2026 roku?" jest kluczowe dla wszystkich, którzy chcą legalnie i odpowiedzialnie cieszyć się morskim wędkarstwem. Niestety, muszę od razu rozwiać wszelkie wątpliwości: sytuacja dorsza bałtyckiego jest nadal bardzo trudna, co ma bezpośrednie przełożenie na przepisy.
Całkowity zakaz połowów dorsza co oznacza dla wędkarzy na Bałtyku w 2026 roku?
- Zakaz ukierunkowanych połowów dorsza, w tym wędkarstwa rekreacyjnego, obowiązuje w 2026 roku na Bałtyku.
- Restrykcje są wynikiem krytycznego stanu populacji dorsza bałtyckiego, zwłaszcza stada wschodniego.
- Brak tradycyjnych okresów ochronnych dla wędkarzy, ponieważ zakaz połowów rekreacyjnych jest całoroczny.
- Limity połowów przypadkowych (tzw. przyłowów) dotyczą wyłącznie rybołówstwa komercyjnego.
- Historycznie, do połowu na morzu wymagane było zezwolenie OIRM, ale karta wędkarska nie była konieczna.
- Maj i październik były dawniej uznawane za najlepsze miesiące na połów dorsza.
Najważniejsza informacja: zakaz połowów rekreacyjnych wciąż obowiązuje
Zgodnie z ustaleniami Rady Unii Europejskiej na 2026 rok, utrzymany został całkowity zakaz ukierunkowanych połowów dorsza, co niestety obejmuje również wędkarstwo rekreacyjne. Jest to kontynuacja restrykcji obowiązujących nieprzerwanie od 2020 roku i jest bezpośrednią konsekwencją krytycznego stanu stada dorsza bałtyckiego. Jako wędkarz z doświadczeniem, z przykrością obserwuję tę sytuację, ale rozumiem, że bez tak drastycznych kroków populacja dorsza nie ma szans na odbudowę.
Dlaczego dorsza nie można łowić? Zrozumieć przyczyny restrykcji
Główne przyczyny wprowadzenia i utrzymywania zakazu połowów dorsza są złożone i wynikają z wielu czynników. Przede wszystkim, populacja dorsza, zwłaszcza stada wschodniego, znajduje się w bardzo złym stanie. Historyczne przełowienie, które miało miejsce przez dekady, mocno przetrzebiło zasoby. Do tego dochodzą czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenie Bałtyku, postępujące zmiany klimatyczne oraz niedobór tlenu w głębszych partiach morza, co znacząco utrudnia dorszom tarło i rozwój młodych osobników. Wszystkie te elementy razem tworzą trudną barierę dla odbudowy stada.
Co to jest przyłów i kogo dotyczą limity na 2026 rok?
Pojęcie "przyłów" odnosi się do ryb, które zostały złowione przypadkowo, podczas ukierunkowanych połowów innych gatunków. Na 2026 rok ustalono limity połowów przypadkowych dorsza: 430 ton dla stada wschodniobałtyckiego i 266 ton dla stada zachodniobałtyckiego. Chciałbym jednak wyraźnie podkreślić, że te limity dotyczą wyłącznie rybołówstwa komercyjnego. Dla wędkarzy amatorów obowiązuje bezwzględny zakaz celowego łowienia dorsza, nawet jako przyłowu. Oznacza to, że jeśli przypadkowo złowimy dorsza, należy go natychmiast i z największą ostrożnością wypuścić z powrotem do wody.
Zasady połowu dorsza: co musisz wiedzieć na przyszłość?
Choć obecnie obowiązuje całkowity zakaz połowów dorsza, warto znać historyczne zasady, które mogą powrócić, gdy populacja się odbuduje. Wiedza ta jest kluczowa dla odpowiedzialnego wędkarza.
Wymiar ochronny: dlaczego 38 cm to magiczna granica?
Gdy połów dorsza był dozwolony, obowiązywał wymiar ochronny wynoszący 38 cm. Oznaczało to, że każda ryba poniżej tej długości musiała zostać bezwzględnie wypuszczona z powrotem do wody. Celem tego przepisu była ochrona młodych osobników i umożliwienie im osiągnięcia dojrzałości rozrodczej, zanim trafią na haczyk. Jest to fundamentalna zasada zrównoważonego rybołówstwa, która, mam nadzieję, wróci do łask, gdy zakaz zostanie zniesiony.
Dzienny limit połowu: ile dorszy mogłeś zabrać do domu?
Historycznie, obowiązywał również dzienny limit połowu dorsza, który wynosił 5 sztuk na osobę. Ten limit miał za zadanie zapobiegać przełowieniu i rozkładać presję połowową na większą liczbę wędkarzy. Podobnie jak wymiar ochronny, był to element dbałości o zasoby Bałtyku. Pamiętajmy, że obecnie ta informacja ma charakter wyłącznie historyczny.Konsekwencje nieprzestrzegania przepisów: co grozi za złamanie zasad?
Nieprzestrzeganie przepisów wędkarskich, w tym obowiązującego zakazu połowów dorsza, może prowadzić do poważnych konsekwencji. W zależności od skali naruszenia, wędkarzowi grożą kary finansowe, a nawet konfiskata sprzętu. Jako ekspert, zawsze podkreślam wagę przestrzegania przepisów nie tylko ze względu na kary, ale przede wszystkim dla dobra ekosystemu morskiego i przyszłości wędkarstwa. Odpowiedzialność to podstawa.
Pozwolenia na wędkowanie w morzu: co warto wiedzieć, planując rejs?
Nawet jeśli dorsz jest poza zasięgiem, inne gatunki ryb w Bałtyku czekają na wędkarzy. Warto więc wiedzieć, jakie formalności należy spełnić, planując rejs.Jak wyrobić zezwolenie na połów z kutra krok po kroku?
Historycznie, aby legalnie łowić ryby z jednostki pływającej na wodach morskich, konieczne było posiadanie zezwolenia wydawanego przez Okręgowy Inspektorat Rybołówstwa Morskiego (OIRM). Procedura była stosunkowo prosta:
- Należało wejść na stronę internetową OIRM (np. w Gdyni, Słupsku, Szczecinie).
- Wypełnić wniosek online, podając swoje dane osobowe i termin planowanego połowu.
- Opłacić stosowną opłatę (np. za miesiąc, rok).
- Pobrać i wydrukować zezwolenie.
Obecnie, ta procedura dotyczy połowów innych gatunków ryb lub będzie miała zastosowanie w przyszłości, gdy zakaz połowu dorsza zostanie zniesiony. Zawsze warto sprawdzić aktualne wymogi OIRM przed wypłynięciem.
Czy karta wędkarska jest potrzebna na Bałtyku?
To często zadawane pytanie, na które odpowiedź jest prosta: karta wędkarska nie jest wymagana do wędkowania w morzu. Przepisy dotyczące wędkarstwa morskiego różnią się od tych obowiązujących na wodach śródlądowych. Wystarczy wspomniane wcześniej zezwolenie OIRM (jeśli łowimy z jednostki pływającej) lub w przypadku wędkowania z brzegu, żadne dodatkowe dokumenty nie są potrzebne.
Gdzie szukać aktualnych informacji o przepisach?
Przepisy dotyczące rybołówstwa morskiego mogą ulegać zmianom, dlatego kluczowe jest, aby zawsze korzystać z wiarygodnych źródeł. Jako Natan Sawicki, zawsze polecam sprawdzanie:
- Oficjalnych stron internetowych Okręgowych Inspektoratów Rybołówstwa Morskiego (np. OIRM Gdynia, OIRM Słupsk).
- Stron Ministerstwa Infrastruktury (lub odpowiedniego organu odpowiedzialnego za rybołówstwo).
- Oficjalnych komunikatów Unii Europejskiej, które są źródłem wszelkich regulacji dotyczących limitów i zakazów.
Tylko w ten sposób możemy mieć pewność, że nasze działania są zgodne z prawem.
Kiedy dorsz brał najlepiej? Sezon w pigułce
Wspomnienia o dawnych, obfitych połowach dorsza są wciąż żywe wśród wędkarzy. Chociaż obecnie nie możemy celowo łowić tych ryb, warto przypomnieć sobie, kiedy Bałtyk był dla nich najbardziej łaskawy.
Wiosna i jesień: dlaczego maj i październik były złotym czasem dla wędkarzy?
Historycznie, maj i październik były uznawane za złote miesiące dla wędkarzy dorszowych. Wiosną, po okresie tarła, dorsze intensywnie żerowały, aby odbudować siły, co przekładało się na doskonałe brania. Jesienią natomiast, przed nadejściem zimy, ryby również aktywnie poszukiwały pokarmu, gromadząc zapasy tłuszczu. To właśnie w tych okresach kutry wypływały pełne nadziei na obfite połowy.
Pora dnia a aktywność ryb: kiedy dorsze żerowały najintensywniej?
Z mojego doświadczenia wiem, że wczesne poranki i późne popołudnia były historycznie najbardziej sprzyjającymi porami dnia na połów dorsza. W tych godzinach ryby często wychodziły na płytsze żerowiska, stając się bardziej dostępne dla wędkarzy. Oczywiście, zdarzały się dni, kiedy dorsze brały przez cały dzień, ale świt i zmierzch zawsze dawały największe szanse.
Jak pogoda wpływa na skuteczność połowów na morzu?
Pogoda zawsze odgrywała kluczową rolę w skuteczności połowów morskich. Temperatura wody, prądy morskie i stan morza miały bezpośredni wpływ na aktywność dorsza. Lekki wiatr i umiarkowana fala często sprzyjały dobrym braniom, ponieważ poruszały wodę i uwalniały pokarm z dna. Zbyt silny wiatr i wysokie fale nie tylko utrudniały wędkowanie, ale także sprawiały, że dorsze stawały się mniej aktywne.Wyprawa na dorsza: czy wciąż warto się wybrać i co zamiast niego?
Mimo zakazu połowów dorsza, Bałtyk wciąż oferuje wiele możliwości dla wędkarzy. Warto zastanowić się, jak można cieszyć się morskim wędkarstwem w sposób odpowiedzialny i satysfakcjonujący.
Czym zastąpić połów dorsza? Alternatywne gatunki ryb w Bałtyku
Jeśli marzysz o morskiej przygodzie z wędką, Bałtyk oferuje inne, równie ciekawe gatunki ryb. Możesz skupić się na:
- Flądrach: Łowienie fląder to świetna zabawa, zwłaszcza w cieplejszych miesiącach. Są smaczne i stosunkowo łatwe do złowienia.
- Śledziach: Wiosną i jesienią, w zależności od strefy, można trafić na duże ławice śledzi. To dynamiczne wędkowanie, które dostarcza wielu emocji.
- Makrelach: Chociaż makrele są bardziej typowe dla zachodniego Bałtyku i Morza Północnego, czasami pojawiają się również w naszych wodach, oferując ekscytujące brania.
Warto zorientować się u lokalnych armatorów, jakie gatunki są obecnie dostępne i dozwolone do połowu.
Jak wybrać odpowiedni kuter i organizatora rejsu?
Wybór sprawdzonego kutra i doświadczonego organizatora rejsu to podstawa udanej i bezpiecznej wyprawy. Zwróć uwagę na:
- Bezpieczeństwo: Upewnij się, że kuter posiada wszystkie wymagane atesty i wyposażenie ratunkowe, a załoga jest przeszkolona.
- Doświadczenie załogi: Dobry szyper zna łowiska i potrafi znaleźć ryby, nawet jeśli nie jest to dorsz.
- Przestrzeganie przepisów: Absolutnie kluczowe jest, aby organizator rejsu rygorystycznie przestrzegał zakazu połowów dorsza. Unikaj firm, które sugerują "przymykanie oka" na przepisy.
Wybieraj tylko te firmy, które działają etycznie i dbają o środowisko.
Niezbędny sprzęt i przygotowanie: co zabrać na wędkarską wyprawę morską?
Niezależnie od tego, na jakie gatunki ryb się wybierasz, odpowiednie przygotowanie to podstawa. Oto co zawsze zabieram na morską wyprawę:
- Odpowiedni sprzęt wędkarski: Mocne wędki morskie, kołowrotki z dużą pojemnością szpuli, linki odporne na słoną wodę.
- Ciepła odzież: Nawet latem na morzu bywa chłodno i wietrznie. Warstwowy ubiór, kurtka przeciwdeszczowa i czapka to podstawa.
- Prowiant i napoje: Woda, kanapki, termos z kawą czy herbatą.
- Leki na chorobę morską: Jeśli masz tendencję do choroby morskiej, zaopatrz się w odpowiednie środki.
- Okulary przeciwsłoneczne i krem z filtrem: Słońce na morzu potrafi mocno operować.
Przyszłość dorsza w Bałtyku: czy jest nadzieja na odbudowę?
Sytuacja dorsza bałtyckiego jest poważna, ale jako wędkarz i miłośnik Bałtyku, wierzę, że jest nadzieja na odbudowę. Wymaga to jednak konsekwentnych działań i świadomego podejścia.
Co mówią naukowcy o stanie populacji bałtyckiego stada?
Naukowcy z Międzynarodowej Rady Badań Morza (ICES) od lat biją na alarm. Populacja dorsza, zwłaszcza stada wschodniego, znajduje się w złym stanie. Przyczyn jest wiele, jak już wspomniałem: historyczne przełowienie, zanieczyszczenie Bałtyku, zmiany klimatyczne oraz niedobór tlenu w głębszych partiach morza, co utrudnia tarło. To wszystko sprawia, że dorsze mają problem z rozmnażaniem i przetrwaniem. Spadek populacji dorsza, który jest kluczowym drapieżnikiem, zaburza również równowagę w całym ekosystemie Bałtyku, prowadząc np. do wzrostu populacji szprota.
"Populacja dorsza, zwłaszcza stada wschodniego, od lat znajduje się w złym stanie. Przyczynami są m. in. historyczne przełowienie, zanieczyszczenie Bałtyku, zmiany klimatyczne oraz niedobór tlenu w głębszych partiach morza, co utrudnia tarło."
Jak Twoje działania jako turysty i wędkarza mogą wspierać ekosystem?
Każdy z nas ma wpływ na przyszłość Bałtyku i jego mieszkańców. Jako turysta i wędkarz możesz wspierać ekosystem poprzez:
- Przestrzeganie zakazów: To absolutna podstawa. Nie łów dorsza, jeśli obowiązuje zakaz.
- Prawidłowe gospodarowanie odpadami: Nigdy nie wyrzucaj śmieci do morza. Zabieraj je ze sobą i segreguj.
- Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa: Wybieraj ryby pochodzące ze zrównoważonych połowów, oznaczonych certyfikatami.
- Edukacja i świadomość: Dziel się wiedzą o problemach Bałtyku z innymi, zachęcając do odpowiedzialnych postaw.
To małe kroki, które razem tworzą dużą zmianę.
Przeczytaj również: Jaka temperatura wody w Bałtyku? Od 18 do 22°C. Gdzie najcieplej?
Perspektywy na kolejne lata: kiedy zakaz może zostać zniesiony?
Niestety, nie ma ustalonej daty, kiedy zakaz połowów dorsza zostanie zniesiony. Perspektywy odbudowy populacji dorsza zależą od wielu czynników, przede wszystkim od pozytywnych ocen naukowych dotyczących stanu stada oraz skuteczności wprowadzonych działań ochronnych. Jako Natan Sawicki, mam nadzieję, że dzięki wspólnym wysiłkom i konsekwentnym restrykcjom, w przyszłości będziemy mogli ponownie cieszyć się zrównoważonymi połowami dorsza w Bałtyku. Do tego czasu musimy być cierpliwi i odpowiedzialni.
