Bałtyk: temperatura wody, upwelling i sinice. Co musisz wiedzieć?

Planując urlop nad Bałtykiem: co musisz wiedzieć o temperaturze wody?

Z mojego doświadczenia wiem, że temperatura wody w Bałtyku jest jednym z najbardziej zmiennych elementów, które mogą zaskoczyć urlopowiczów. Nie jest to Morze Śródziemne, gdzie stabilnie ciepła woda to norma. Tutaj, nawet w szczycie sezonu, możemy doświadczyć nagłych wahań. Dlaczego tak się dzieje? Kluczowe są takie czynniki jak wiatr i prądy morskie, ale przede wszystkim zjawisko upwellingu. To właśnie ono potrafi w ciągu zaledwie kilku godzin obniżyć temperaturę wody o kilkanaście stopni, zamieniając przyjemną kąpiel w lodowate orzeźwienie. Warto mieć to na uwadze, planując wyjazd, bo nawet najgorętsze słońce nie zawsze gwarantuje ciepłą wodę.

Większość osób, w tym i ja, uważa, że komfortowa temperatura do kąpieli w Bałtyku zaczyna się powyżej 18-20°C. Poniżej tej granicy woda jest już dla wielu zbyt chłodna, by spędzić w niej dłużej niż kilka minut. Na szczęście, w lipcu i sierpniu, czyli w szczycie sezonu kąpielowego, średnie temperatury przy polskim wybrzeżu zazwyczaj mieszczą się w przedziale 18-22°C. To właśnie wtedy Bałtyk jest najbardziej przyjazny dla miłośników morskich kąpieli.

Bałtyk przez cały rok: jak zmienia się temperatura wody?

Aby lepiej zrozumieć cykl termiczny Bałtyku, przygotowałem tabelę przedstawiającą średnie temperatury wody w poszczególnych porach roku. Jak widać, rozpiętość jest znaczna:

Gdzie szukać najcieplejszej wody nad polskim morzem?

Jeśli zależy nam na jak najcieplejszej wodzie, warto skierować się w rejony płytkich i osłoniętych zatok. To właśnie one, dzięki mniejszej głębokości i ograniczonej wymianie wód z otwartym morzem, nagrzewają się znacznie szybciej i utrzymują wyższą temperaturę. Z mojego doświadczenia wynika, że liderem jest tu Zatoka Pucka, gdzie temperatury mogą regularnie przekraczać 22°C. Podobnie ciepło bywa w okolicach Zatoki Gdańskiej, obejmującej Gdynię, Sopot i Puck. Nie można zapomnieć także o zachodnim wybrzeżu, gdzie woda bywa przyjemnie ciepła w takich miejscowościach jak Świnoujście i Międzyzdroje.

Niestety, są też miejsca, gdzie woda potrafi być wyjątkowo kapryśna i chłodniejsza. Za takie uchodzą często Kołobrzeg i Ustka. Nawet w szczycie sezonu, w lipcu czy sierpniu, temperatura wody w tych rejonach może nie przekraczać 18°C, co dla wielu oznacza koniec marzeń o długich kąpielach.

Co kształtuje temperaturę Bałtyku? Zrozumieć upwelling i inne czynniki

Jak już wspomniałem, jednym z najbardziej intrygujących i jednocześnie frustrujących zjawisk wpływających na temperaturę Bałtyku jest upwelling. To nagły napływ zimnych, głębinowych wód do strefy przybrzeżnej. Wyobraź sobie upalny dzień, słońce grzeje, a Ty wchodzisz do wody i nagle czujesz, jak temperatura spada o kilkanaście stopni w ciągu kilku godzin! To właśnie upwelling. Zimna woda z głębin, bogata w składniki odżywcze, wypiera cieplejsze warstwy powierzchniowe. Chociaż jest to zjawisko naturalne i korzystne dla ekosystemu morskiego, bo dostarcza pożywienia dla planktonu, to dla plażowiczów jest prawdziwym utrapieniem.

Jest to zjawisko trudne do przewidzenia i charakterystyczne dla Bałtyku.

Oprócz upwellingu, na temperaturę wody w Bałtyku wpływa wiele innych czynników, które warto znać:

• Pora roku: To najbardziej oczywisty czynnik. Wiosną woda stopniowo się nagrzewa, latem osiąga szczyt, a jesienią i zimą ochładza.
• Nasłonecznienie: Im więcej słońca, tym intensywniej nagrzewa się powierzchnia wody. Długie, słoneczne dni sprzyjają podnoszeniu się temperatury.
• Temperatura powietrza: Ciepłe masy powietrza przekazują ciepło wodzie, a zimne ją ochładzają. Jest to szczególnie widoczne w płytkich zatokach.
• Głębokość akwenu: Płytsze wody nagrzewają się znacznie szybciej niż głębokie. Dlatego zatoki i płytkie fragmenty wybrzeża są zazwyczaj cieplejsze.
• Wiatry i prądy morskie: Mogą one mieszać warstwy wody, rozprowadzając ciepło lub, w przypadku upwellingu, wywołując napływ zimnej wody. Silne wiatry od lądu często spychają ciepłą wodę w głąb morza, zastępując ją chłodniejszą z głębin.

Niestety, muszę też wspomnieć o wpływie zmian klimatycznych. W ostatnich latach obserwujemy systematyczny wzrost średniej temperatury Bałtyku. To nie tylko moje obserwacje, ale i dane naukowe. W 2021 roku w Zatoce Fińskiej odnotowano rekordowe prawie 27°C, a w Zatoce Puckiej nawet 26°C. Rok 2025 był z kolei jednym z najcieplejszych w historii pomiarów dla Bałtyku, co niestety ma swoje konsekwencje.

Przeczytaj również: Koniki morskie w Bałtyku? Prawda i bałtycki sobowtór

Wysoka temperatura wody w Bałtyku: sinice i jak sprawdzić aktualne dane

Wzrost temperatury Bałtyku, choć dla niektórych może wydawać się korzystny, niesie ze sobą poważne zagrożenia dla ekosystemu i dla nas, urlopowiczów. Jednym z największych problemów są masowe zakwity sinic. Te mikroorganizmy, nazywane potocznie cyjanobakteriami, rozwijają się błyskawicznie w ciepłej, stojącej wodzie, szczególnie gdy jest ona bogata w składniki odżywcze. Sinice mogą być toksyczne, powodując podrażnienia skóry, problemy żołądkowe, a nawet poważniejsze dolegliwości. Z tego powodu, w szczycie sezonu letniego, coraz częściej dochodzi do zamykania kąpielisk, co jest ogromnym rozczarowaniem dla turystów.

Dlatego tak ważne jest, aby przed wyjazdem lub nawet przed wyjściem na plażę, sprawdzić aktualną temperaturę wody i komunikaty dotyczące kąpielisk. Na szczęście, w dobie internetu, jest to niezwykle proste. Polecam korzystanie z następujących źródeł:

• Serwisy internetowe i aplikacje mobilne: Takie jak Windy czy te oferowane przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW). Często posiadają one interaktywne mapy, które pokazują aktualną temperaturę wody w różnych lokalizacjach w czasie rzeczywistym.
• Strony internetowe lokalnych kąpielisk: Wiele gmin i ośrodków wypoczynkowych na bieżąco aktualizuje informacje o stanie wody i ewentualnych zakazach kąpieli.
• Tablice informacyjne na plażach: Zawsze warto zwrócić uwagę na lokalne tablice, gdzie często wywieszane są codzienne komunikaty sanitarne.